Εικόνες, εικόνες, εικόνες

Ζούμε στην εποχή της εικόνας. Κι έχω πραγματικά βαρεθεί να το ακούω. Κάποτε μια εικόνα άξιζε χίλιες λέξεις. Τώρα δε μου λένε τίποτα. Τουλάχιστον οι περισσότερες.

Το να βομβαρδίζεσαι νυχθημερόν από εικόνες δε μπορεί να είναι καλό. Χάνεις τις αναμνήσεις. Τις εικόνες σου.

Έχουμε στη διάθεση μας απίθανες τεχνολογίες για να τραβάμε φωτογραφίες παντού και πάντα. Να τις αποθηκεύουμε σε κομματάκια πλαστικού σε μέγεθος γραμματοσήμου. Να τις στέλνουμε στο internet για να τις βλέπει ο καθένας. Μα όσο οι αυτές οι τεχνολογίες διαδίδονται τόσο περισσότερες κάρτες μνήμης μένουν άδειες. Τόσο λιγότερες φωτογραφίες τυπώνονται. Τόσο οι εικόνες οι δικές μας είναι άδειες και ασήμαντες.

Δεν υπάρχουν πλέον νοήματα στις εικόνες. Μπορεί καμιά φορά κρυμμένα, υποσυνείδητα, μαγειρεμένα από κάποιον αριστοτέχνη επαγγελματία της διαφήμισης, για να υποκύψουμε στο μήνυμα του, μα ως εκεί.

Το φιλμ πέθανε. Αλλά δε φταιει αυτό. Ο υπερκορεσμός της εικόνας προϋπήρχε της ψηφιακής τεχνολογίας. Τα πρότυπα που τόσο μισούμε έτσι μας επιβλήθηκαν. Συγκρίνουμε και αναζητούμε οτιδήποτε κι αν δούμε στην τεράστια βάση δεδομένων άχρηστων εικόνων που έχουμε στο κεφάλι μας. Τίποτα βέβαια ποτέ δεν ταιριάζει. Και το αποτέλεσμα; Αδιάφορο.

Θα στεκόμασταν άραγε το ίδιο αδιάφορα μπροστά από έναν πίνακα της Frida Kahlo; Πιθανότατα.

Αν δεν το κάνουμε κάποιοι θα γελάσουν γύρω μας. Στα σίγουρα. Θα ήμασταν διαφορετικοί. Και αν κάτι σιχαίνεται ο όχλος είναι η διαφορετικότητα. Όχι οποιαδήποτε διαφορετικότητα. Αυτή που δεν μπορεί να καταλάβει. Αλλά ο όχλος είναι μεγάλο κεφάλαιο, όπως και η παιδεία, τα οποία ξεφεύγουν από τις περιορισμένες δυνατότητες του γράφοντος.

Γύρω μου άσχετοι πασχίζουν να αποκτήσουν περισσότερα megapixels και περισσότερα megabytes (χωρίς να γνωρίζουν ακριβώς τι είναι αυτά). Αλλά μόνο οι εικόνες που θα δούνε θα είναι αυτές που θα απαθανατίσουν. Και θα είναι κατώτερες των άλλων. Και τα megapixels θα μπούνε σε κάποιο συρτάρι αργά ή γρήγορα.

Κι έτσι σιγά-σιγά κανείς δε θα θεωρεί την εικόνα τέχνη. Ούτε την τέχνη τέχνη, ούτε την εικόνα εικόνα.
Και το μαχαίρι που εύχεσαι να έσφιγγες στο χέρι σου όποτε άκουγες κάποιον ότι θα μπορούσε να ζωγραφίσει άνετα όπως ο Kandinsky, άστο να πέσει.

©2006 Dr.Uqbar

Στα ακουστικά της πανοπλίας:
Pink Floyd . Lucifer Sam (για τον Syd Barrett)

18 σχόλια προς “Εικόνες, εικόνες, εικόνες”

  1. dr.Uqbar Λέει:

    @koritsi_oksi Είναι μόνο κρίσεις αισιοδοξίας δυστυχώς, τις οποίες περνάω κι εγώ. Από την άλλη η Τέχνη πάντα έβρισκε το δρόμο! Και όσο το μαχαίρι…κράτα το γερά!
    Καλησπέρα…

  2. koritsi_oksi Λέει:

    σε κρίσεις αισιοδοξίας αρέσκομαι στο να πιστεύω ότι η Τέχνη θα βρει τον τρόπο και θα ξεφύγει από τις παγίδες- ευκολίες που της στήνει η εποχή μας και οι σκληροπυρηνικοί συντηρητικοί αδαείς αυτής –εξάλλου, οι καλύτερες εικόνες είναι αυτές που δεν έχουν δημιουργηθεί-τραβηχτεί ακόμα (για να παραφράσω μια φράση του Bresson)-όσο για το μαχαίρι εξακολουθώ να το κρατάω όταν ακούω να χλευάζουν τον Duchamp ή τον Beuys

  3. dr.Uqbar Λέει:

    @serenity χαιρομαι που συμφωνεις…

    @ioannis οριστε! Το είπες τόσο καλύτερα από μένα…και πόλεμο δεν έχει κυρήξει κανείς στην εικόνα. Στους αφασικούς που λες εαυτους μας έχουμε!
    Καλημέρα

  4. ioannisxen Λέει:

    Πριν καιρό έγραφα αυτά σε ένα φίλο:

    Μια εικόνα αξίζει όσο μια εικόνα και τίποτε παραπάνω! Απολύτως τίποτε στις μέρες που ζούμε!

    Θα ήμουν ευτυχής αν είχαμε την ικανότητα να αφηγούμαστε μια εικόνα με χίλιες λέξεις! Τότε δεν θα παραπονιόμασταν για τη λεξιπενία που αναδεικνύεται σε χαρακτηριστικό γνώρισμα της εποχής μας! Ούτε θα περιαυτολογούσαμε(τρομάρα μας!!!) για τον τηλεγραφικό λόγο που μιλάμε άπταιστα! Ούτε τέλος θα αποδεχόμασταν πως ανήκουμε σε μια κοινωνία αφασικών (κάνουμε φιλότιμες προσπάθειες να το αποσιωπούμε αυτό!)

    Ο λόγος σήμερα μοιάζει να εκτοπίζεται!

    Μην φανταστείς πως έχω κηρύξει το πόλεμο ανάμεσα στην εικόνα και τις λέξεις !Ίσα, ίσα που θεωρώ πως αυτά χρειάζεται να συνυπάρχουν αρμονικά!

    Η εικόνα αναπαριστά οπτικά αυτά που θέλουμε να πούμε με τις λέξεις και οι λέξεις με τη σειρά τους υποστηρίζουν την εικόνα!

    Εικόνα και λέξεις είναι αδιαχώριστα.Αυτό πιστεύω!

    Καληνύχτα σε όλους.

  5. Serenity Λέει:

    Έχεις δίκιο, γιατρέ… Μπουχτίσαμε πια από εικόνες… Για άλλα πεινάμε και διψάμε. Όχι για εικόνες.

  6. dr.Uqbar Λέει:

    @el-bard “Με τις κάρτες μνήμης χάνω τη μνήμη μου. ” Με αυτό τα είπες όλα. Καλως όρισες!

    @alexandra χαιρομαι που το αναγνωρίζεις!

    @i.p.potis Ακριβώς! Και αν. Σωστός! :)
    Καλησπέρες

  7. I.P.Potis Λέει:

    Την καλησπέρα μου γιατρέ, μου θύμισες εκείνη φράση που έλεγε μια εικόνα χίλιες λέξεις.

    Χίλιες εικόνες μία λέξη.

    Και αν.

  8. Alexandra Λέει:

    dr.

    Εχεις δίκιο, κάποιοι έχουν εξαιρετική αισθητική.

  9. el-bard Λέει:

    Χάνω την αλήθεια μέσα στα Megapixels.
    Χάνω τη γνώση μέσα στα Megapixels.
    Εγώ πατώ το κουμπί κι όλα τα φροντίζει το μηχάνημα.
    Το μηχάημα πάει μπροστά κι εγώ, με τα κοντά ποδαράκια μου, ασθμαίνοντας προσπαθώ να το ακολουθώ.
    Χάνω έδαφος. Μετά από κάθε κλικ, αυτό βρίσκεται πιο μπροστά από μένα.
    Νιώθω ανήμπορος.
    Σκέφτομαι να γυρίσω στο φιλμ, να έχω τουλάχιστον την αδημονία, να ζω μερικές μέρες με τη σκέψη και το άγχος: βγήκαν καλές;
    Μετά να τα βάζω με τον εαυτό μου που δεν είχα τη σωστή έκθεση, με το φωτογράφο που δεν τις εμφάνισε καλά.
    Να ξαναπροσπαθώ.
    Με τις κάρτες μνήμης χάνω τη μνήμη μου.
    Την ξαναβρίσκω όταν βλέπω το πορτρέτο του πατέρα μου στο μπαλκόνι με τα μάτια του ανέκφραστα να ψάχνουν τον ουρανό για μια θέση.

  10. dr.Uqbar Λέει:

    @roidis Είναι πολύ καλή σκέψη αυτή. Ελπίζω να έχεις δίκιο. Γιατί τα είδη εξελίσονται αργά… Πολύ αργά.
    Καληνύχτα..

  11. roidis Λέει:

    υπομονή, έχε εμπιστοσύνη στην εξέλιξη, σε λίγο καιρό πολύ περισσότερος κόσμος θα ξεχωρίζει την Πληροφόρηση από την Παιδεία.
    (θέλω να πιστεύω)

  12. dr.Uqbar Λέει:

    @onomatodosia ακριβως αυτο!

    @charlie Καλως την! “Παθολογικη ανάγκη αυτονομίας” (!!) μας έστειλες πάλι έτσι;
    Καλησπέρες!

  13. Charlie Alexandra Λέει:

    taxitita, pathologiki anagi aftonomias, apomonosi… pou na meinei eikona…

  14. ONOMATODOSIA Λέει:

    ναι.εχει παραγινει.τραβας καμμια 200σαρια με το κινητο.τις σβηνεις .ξανατραβας τις διπλασιες κ.ο.κ

  15. dr.Uqbar Λέει:

    @marialena Συμφωνω απολυτως μαζι σου. Άλλωστε ΕΙΝΑΙ τεχνη η φωτογραφία. Και ναι, ξεκινουν από τον καλλιτέχνη. Ο χειρισμος της απο τις μάζες ομως εχει περίεργα side-effects! Ευχαριστω.

    @scalidi Ναι. Εκεί τις φυλάμε. Καλό είναι να τις ξεφυλλίζουμε κάπου-κάπου!

    @alexandra Σωστά τα λες. Οι bloggers όμως, πιστευω οτι κάνουν πολύ καλή των φωτογραφιών σε πάρα πολλές περιπτώσεις.
    Γιατί δεν δοκιμάζεις ΚΑΙ το βλέμμα σου; Καλησπέρα…

  16. Alexandra Λέει:

    dr… εγώ έχω σχεδόν σταματήσει να βάζω φωτογραφίες. Όποιος θέλει απλά ας διαβάσει τις εικόνες που κουβαλάω στο μυαλό μου…

  17. scalidi Λέει:

    Dr. “έγραψες” πάλι. Κάπου να φυλάξουμε τις αναμνήσεις μας, τις αισθήσεις μας. στην πανοπλία μας να πούμε;

  18. Marialena Λέει:

    Καλημέρα Δόκτωρα! Βάσιμος ο προβληματισμός σου, αλλά παράλληλα η αποτύπωση της στιγμής στη φωτογραφία είναι όμοια με την έμπνευση του ζωγράφου ως προς το στιγμιαίο μονάχα. Η τέχνη και η προσωπική έκφραση που χαρακτηρίζουν μια εικόνα ζωγραφικής ή φωτογραφικής τέχνης ξεκινούν από τον καλλιτένχη τον ίδιο. Τώρα πια συνυπάρχουν και οι δύο μορφές στον κόσμο των πολλαπλών ερεθισμάτων του 21ου αιώνα. Ενδιαφέρον το άρθρο σου,
    να έχεις μια όμορφη μέρα, Μ.

Υποβολή απάντησης